Na-isoleren bestaand dak

Veel Nederlandse woningen hebben al enige vorm van dakisolatie, maar deze voldoet vaak niet meer aan moderne eisen. Oudere isolatie heeft vaak een lagere R-waarde dan vandaag de dag gebruikelijk is. Na-isoleren biedt een manier om de isolatieprestatie te verbeteren zonder alles te verwijderen. Dit artikel helpt bepalen of na-isoleren voor jouw situatie zinvol is of dat volledige vervanging beter past. Na het lezen kun je een weloverwogen keuze maken.

Wat is na-isoleren?

Na-isoleren betekent het toevoegen van extra isolatie aan een dak dat al geïsoleerd is. Het doel is de totale isolatiewaarde te verhogen naar moderne normen. Woningen uit verschillende bouwperiodes hebben vaak isolatie die destijds voldoende was, maar inmiddels niet meer.

De huidige streefwaarde voor dakisolatie ligt op Rc 8,0 m²K/W volgens RVO. Veel bestaande woningen halen slechts Rc 1,5 tot 2,5 m²K/W. Dat verschil kan via na-isoleren worden verkleind zonder de oude laag volledig te verwijderen.

Wanneer is na-isoleren zinvol?

Na-isoleren is niet altijd de beste oplossing. Er zijn specifieke situaties waarin het wel en niet zinvol is. De staat van je huidige isolatie speelt daarbij een cruciale rol.

Bestaande isolatie in goede staat

Na-isoleren werkt alleen als je huidige isolatie droog, onbeschadigd en nog functioneel is. De bestaande laag moet zijn isolerende functie nog vervullen. Controleer op tekenen van vochtschade, vervorming of ongedierte voordat je besluit tot na-isoleren.

Een oude laag glaswol van 10 cm in goede staat levert nog steeds ongeveer Rc 2,5 tot 3,0 m²K/W. Die waarde kun je met een extra laag aanzienlijk verhogen.

R-waarde upgraden

Het belangrijkste doel van na-isoleren is het verhogen van de totale isolatiewaarde. De R-waarde bepaalt hoe goed je dak warmte vasthoudt. Voor ISDE-subsidie is minimaal Rd 3,5 m²K/W vereist, terwijl de streefwaarde van RVO op Rc 8,0 m²K/W ligt.

Wanneer je huidige isolatie bijvoorbeeld Rc 2,0 m²K/W biedt, kun je met 8 cm PIR een totaal van Rc 5,6 m²K/W bereiken. Dat is een flinke verbetering tegen relatief beperkte kosten.

Budget-overwegingen

Na-isoleren is vaak goedkoper dan volledige vervanging omdat de verwijderingskosten wegvallen. Je betaalt alleen voor het nieuwe materiaal en de plaatsing. De besparing kan oplopen tot 30 tot 40 procent ten opzichte van volledig vervangen.

Bij beperkt budget is na-isoleren daarom een aantrekkelijke tussenstap. Je verbetert je woning zonder de volledige investering van een complete renovatie.

Wanneer beter volledig vervangen?

Niet elke situatie leent zich voor na-isoleren. Soms is volledige vervanging de betere keuze, ook al is dat duurder. De volgende lijst bevat de 3 belangrijkste situaties waarin vervangen beter is dan na-isoleren.

• Ernstige vochtschade: Natte of beschimmelde isolatie verliest tot 80% van zijn isolerende werking en moet worden verwijderd.
• Structurele beschadigingen: Vervormd, samengedrukt of aangevreten materiaal herstelt niet meer en vormt een risico.
• Asbestverdenkingen: Isolatie uit de jaren 60 en 70 kan asbesthoudend zijn en vereist professionele sanering.

Beschadigde of vochtige isolatie

Vochtproblemen maken na-isoleren onmogelijk. Natte isolatie verliest zijn isolerende werking grotendeels. Bovendien kan vocht zich verspreiden naar de nieuwe laag en schimmelvorming veroorzaken.

Bij zichtbare vochtplekken, schimmel of een muffe geur is verwijderen noodzakelijk. Na-isoleren bovenop een vochtig probleem verergert de situatie alleen maar.

Verouderde materialen

Sommige oude isolatiematerialen zijn niet geschikt om te behouden. Glaswol uit de jaren 70 en 80 kan sterk samengedrukt zijn. Ook kunnen oude materialen schadelijke stoffen bevatten.

Isolatie ouder dan 40 tot 50 jaar verdient kritische beoordeling. Laat bij twijfel een specialist kijken of de oude laag nog functioneert.

Ruimtebeperkingen

Na-isoleren voegt dikte toe aan je dakconstructie. Bij binnenisolatie betekent dit extra ruimteverlies op zolder. Wanneer de beschikbare ruimte al beperkt is, kan dit problematisch worden.

Een bestaande laag van 10 cm plus een nieuwe laag van 12 cm vraagt totaal 22 cm ruimte. Overweeg in dat geval vervanging door een dunner materiaal met hogere R-waarde per centimeter, zoals PIR.

Methoden voor na-isoleren

Er zijn verschillende manieren om bestaande dakisolatie aan te vullen. De keuze hangt af van je huidige situatie, beschikbare ruimte en budget.

Extra laag toevoegen

De meest directe methode is het plaatsen van een extra isolatielaag over of naast de bestaande. PIR-platen zijn hiervoor populair vanwege hun hoge isolatiewaarde per centimeter. Met een lambda-waarde van 0,021 tot 0,027 W/mK bieden ze maximale prestatie bij minimale dikte.

De kosten voor PIR-platen inclusief plaatsing liggen tussen €30 en €55 per m². Voor een zolder van 50 m² komt dit neer op €1.500 tot €2.750.

Inblaasisolatie erbij

Bij een constructie met spouwen of holle ruimtes kan inblaasisolatie een oplossing zijn. Isolatiematerialen zoals cellulose of glaswolvlokken worden in bestaande holtes geblazen. Dit is minder ingrijpend dan het plaatsen van platen.

Cellulose-inblaasisolatie kost €20 tot €55 per m² inclusief plaatsing. Het materiaal vult onregelmatige ruimtes goed op en sluit naadloos aan op bestaande isolatie.

Sarking als upgrade

Bij een grondige upgrade kan buitenisolatie overwogen worden. Sarking betekent isolatie aan de buitenzijde van het dak, bovenop de kepers. Hierbij kan de bestaande binnenisolatie blijven zitten.

De combinatie van binnen- en buitenisolatie levert de hoogste totale R-waarde. Sarking kost €40 tot €100 per m² en is vooral zinvol wanneer de dakbedekking toch vervangen moet worden.

Kosten-batenanalyse na-isoleren vs. vervangen

De keuze tussen na-isoleren en vervangen draait uiteindelijk om de verhouding tussen investering en resultaat. De onderstaande tabel toont een vergelijking van beide opties voor een gemiddelde zolder van 50 m².

Na-isoleren levert een besparing van €500 tot €800 op ten opzichte van vervangen. Het nadeel is dat je de oude laag behoudt, inclusief eventuele onzekerheden over de exacte conditie. Bij vervangen weet je precies wat je hebt en kun je de constructie optimaal inrichten.

De keuze hangt af van je prioriteiten en de staat van je huidige isolatie. Wil je maximale zekerheid en optimale prestaties, dan is vervangen beter. Is je budget beperkt en is de bestaande isolatie in goede staat, dan biedt na-isoleren uitstekende waarde voor je geld. Een grondige inspectie van de huidige situatie helpt bij het maken van de juiste kosten-afweging.