Marters op zolder voorkomen

Steenmarters zijn een veelvoorkomende bron van overlast op zolders en in dakconstructies. Deze dieren zoeken graag beschutte plekken om te rusten en te nestelen, en dakisolatie biedt precies die warmte en bescherming die ze zoeken. Belangrijk om te weten: steenmarters zijn beschermde dieren onder de Wet natuurbescherming. Dit betekent dat je ze niet zomaar mag vangen of doden. Dit artikel legt uit hoe je een steenmarter herkent, welke schade ze kunnen veroorzaken en welke legale methoden er zijn om ze te weren.

Hoe herken je een steenmarter?

Een steenmarter is een klein roofdier van ongeveer 40 tot 50 centimeter lang, met een bruine vacht en een opvallende witte keelvlek. Ze zijn voornamelijk nachtdieren en laten zich zelden overdag zien. Toch zijn er duidelijke signalen waarmee je hun aanwezigheid kunt vaststellen.

Typische geluiden

Steenmarters maken ‘s nachts kenmerkende geluiden op je zolder. Je hoort vaak geschuifel, gekrab en soms luid gekrijt, vooral in de paartijd van juli tot augustus. Het geluid van een marter verschilt duidelijk van dat van muizen of ratten, omdat marters veel zwaarder zijn en grotere afstanden afleggen.

De geluiden klinken vaak alsof er een groot dier rondloopt boven je hoofd. Marters zijn het meest actief tussen middernacht en de vroege ochtend.

Sporen en uitwerpselen

Marteruitwerpselen zijn typisch 8 tot 10 centimeter lang en gedraaid, met spitse uiteinden. Je vindt ze vaak op dezelfde vaste plekken, omdat marters vaste latrines gebruiken.

Daarnaast zie je vaak krassporen op dakpannen of houten balken waar ze klimmen. In isolatiemateriaal vind je holtes en nesten die ze graven om te slapen of jongen groot te brengen.

Geur

Steenmarters hebben geurklieren waarmee ze hun territorium markeren. Deze geur is scherp en muskusachtig, vergelijkbaar met een sterke ammoniaklucht. De geur is vooral merkbaar in afgesloten ruimtes zoals zolders.

Als je op de zolder een doordringende, onaangename geur ruikt die niet verdwijnt, kan dit wijzen op marteractiviteit. De combinatie van urine, uitwerpselen en geurmarkeringen zorgt voor een herkenbare stank.

Welke schade veroorzaken marters?

Steenmarters kunnen aanzienlijke schade aanrichten aan je woning. Ze zijn nieuwsgierig en bijten graag in zachte materialen, waardoor isolatie en bedrading kwetsbaar zijn.

Beschadigde isolatie

Marters graven holtes in dakisolatie om te slapen en hun jongen groot te brengen. Dit beschadigt het isolatiemateriaal en vermindert de isolatiewaarde aanzienlijk. Glaswol en steenwol zijn bijzonder kwetsbaar omdat marters er gemakkelijk in kunnen graven.

De schade aan isolatie kan variëren van kleine holtes tot grote delen die volledig onbruikbaar zijn. Vervangen van beschadigde isolatie kost doorgaans €20 tot €55 per vierkante meter, afhankelijk van het materiaal en de omvang van de schade.

Overlast door lawaai

De nachtelijke activiteit van marters veroorzaakt ernstige geluidsoverlast. Vooral het rennen, krabben en de paringsroepen verstoren je nachtrust, en dit soort geluidsklachten zijn moeilijk te negeren. In de zomermaanden, wanneer marters jongen hebben, neemt de geluidsoverlast vaak toe.

Bewoners klagen regelmatig over slaapproblemen door marteractiviteit. De geluiden zijn vaak luider en onregelmatiger dan die van knaagdieren.

Geuroverlast

De geurmarkeringen en uitwerpselen van marters kunnen doordringen tot in de woonruimtes eronder. Vooral bij warm weer wordt de geur sterker en penetranter. Deze geur is moeilijk te verwijderen zonder de bron structureel aan te pakken.

Wettelijke bescherming van marters

De steenmarter is een beschermde diersoort onder de Wet natuurbescherming. Dit betekent dat je wettelijk verplicht bent om zorgvuldig met deze dieren om te gaan.

Wat mag wel en niet?

Het is verboden om steenmarters te vangen, te doden of opzettelijk te verstoren. Ook het beschadigen of vernielen van hun verblijfplaatsen is niet toegestaan zonder ontheffing. Overtreding kan leiden tot boetes tot €21.750 voor particulieren. De volgende lijst bevat de 3 legale acties die je wel mag ondernemen om marters uit je dakisolatie te weren.

• Weren: Het afsluiten van toegangswegen nadat de marter vertrokken is.
• Verjagen: Het gebruik van geur- of geluidsmiddelen om de marter te laten vertrekken.
• Preventie: Het nemen van maatregelen om vestiging te voorkomen.

Het is cruciaal dat je bij het weren zeker weet dat de marter niet meer aanwezig is, vooral in het voortplantingsseizoen van maart tot juli.

Ontheffing aanvragen

In uitzonderlijke gevallen kun je een ontheffing aanvragen bij je provincie om een marter te mogen vangen en verplaatsen. Dit is alleen mogelijk als je kunt aantonen dat andere maatregelen niet werken en de overlast ernstig is.

De procedure verschilt per provincie. Je dient een aanvraag in bij het provinciale loket, onderbouwd met bewijs van de overlast en de genomen maatregelen. De behandeltijd is doorgaans vier tot acht weken.

Marters weren en verjagen

Er zijn verschillende legale methoden om een steenmarter te verjagen en te weren. De meest effectieve aanpak combineert verjagen met het daarna direct afsluiten van toegangswegen.

Toegang blokkeren

Het blokkeren van toegangswegen is de meest effectieve langetermijnoplossing. Controleer je dak op openingen groter dan vijf centimeter, want marters kunnen door verrassend kleine gaten. Typische toegangspunten zijn onder dakpannen, bij de dakrand en rond schoorsteenpijpen.

Gebruik stevig gaas met een maaswijdte van maximaal twee centimeter om openingen af te sluiten. Goede preventieve maatregelen bij dakisolatiewerkzaamheden verkleinen de kans op latere toegang door marters. Zorg dat alle afsluitende werkzaamheden buiten het voortplantingsseizoen plaatsvinden en na vertrek van eventuele dieren.

Verjagingsmiddelen

Voordat je toegangswegen afsluit, moet je de marter eerst verjagen. Hiervoor bestaan verschillende middelen die je kunt proberen. De volgende lijst bevat de 3 meest gebruikte verjagingsmiddelen om marters uit dakisolatie te verjagen.

• Geurmiddelen: Marterwerend middel met onplezierige geuren die de marter verdrijven.
• Geluidsmiddelen: Ultrasone apparaten die voor marters hinderlijk zijn.
• Licht: Felle verlichting met bewegingssensor verstoort de nachtrust van de marter.

De effectiviteit varieert per situatie en per individuele marter. Vaak is een combinatie van middelen het meest effectief.

Professionele hulp

Bij hardnekkige overlast of onzekerheid over de aanwezigheid van jongen is professionele hulp aan te raden. Gespecialiseerde bedrijven hebben ervaring met het legaal verjagen en weren van marters.

Een professional kan ook beoordelen of er jongen aanwezig zijn en advies geven over het juiste moment voor maatregelen. De kosten voor professionele marterwering liggen doorgaans tussen €200 en €500, afhankelijk van de situatie en de omvang van het werk.

Schade herstellen

Nadat de marter is vertrokken en de toegang is geblokkeerd, kun je de schade herstellen. Begin met het verwijderen van uitwerpselen, nestmateriaal en beschadigde isolatie.

Beschadigde dakisolatie moet vaak gedeeltelijk of volledig vervangen worden. Check of de schade gedekt wordt door je opstalverzekering, want sommige verzekeraars vergoeden schade door ongedierte. Bewaar foto’s en documentatie van de schade voor een eventuele claim.

Reinig de ruimte grondig voordat je nieuwe isolatie aanbrengt. Desinfecteer indien nodig, vooral als er veel uitwerpselen aanwezig waren. Na het herstel is het verstandig om regelmatig te controleren of de toegangsweg daadwerkelijk dicht blijft.