Asbest in oude dakisolatie
Asbest kan voorkomen in oude dakisolatie en is gevaarlijk. Leer hoe je asbest herkent en wat de kosten zijn voor veilige verwijdering.
Asbest was tot begin jaren negentig een veelgebruikt materiaal in de bouw, ook in sommige isolatieproducten. Het inademen van asbestvezels is zeer schadelijk voor de gezondheid en kan ernstige ziekten veroorzaken. Daarom mag alleen een gecertificeerd bedrijf asbest verwijderen. Dit artikel helpt je te bepalen of er asbest aanwezig kan zijn in je dakconstructie en welke stappen je moet nemen als dat zo is.
Wanneer kan asbest aanwezig zijn?
Asbest werd in Nederland tot 1993 toegepast in tal van bouwmaterialen. Als je woning vóór dit jaar is gebouwd of gerenoveerd, bestaat er een kans dat asbestmaterialen zijn verwerkt in de dakconstructie.
Bouwjaar als indicator
Het bouwjaar van je woning is de belangrijkste eerste indicatie voor de aanwezigheid van asbest. Woningen gebouwd vóór 1994 hebben een verhoogd risico, waarbij het risico groter is naarmate de woning ouder is. Vooral woningen uit de jaren zestig, zeventig en tachtig bevatten vaak asbestmaterialen.
Een verbouwing of renovatie vóór 1994 kan ook asbest hebben geïntroduceerd. Controleer daarom altijd de bouwhistorie van je woning als je dakisolatie wilt vervangen of verwijderen.
Typen materialen met asbest
Niet alle oude isolatiematerialen bevatten asbest. Materialen in dakconstructies die mogelijk asbest bevatten zijn asbestcementplaten, isolatieplaten met asbestvezels, en kit of lijm rond aansluitingen. Ook dakbeschot en golfplaten kunnen asbestcement bevatten.
Minerale wol zoals glaswol en steenwol bevat nooit asbest. PIR- en EPS-isolatieplaten zijn eveneens asbestvrij. Bij twijfel over het materiaaltype is een professionele inventarisatie noodzakelijk.
Locaties waar asbest voorkomt
In dakconstructies komt asbest op specifieke plekken voor. Denk aan dakplaten en golfplaten, isolatiemateriaal rond leidingen, kit en afdichtingsmaterialen, en dakbeschot. Ook schoorstenen en ventilatiekanalen kunnen asbestcement bevatten.
Bijgebouwen zoals schuren en garages gebouwd vóór 1994 hebben vaak golfplaten daken van asbestcement. Deze zijn relatief eenvoudig te herkennen aan hun kenmerkende grijze kleur en golvende structuur.
Hoe herken je asbest?
Het herkennen van asbest is lastig omdat asbestvezels onzichtbaar zijn voor het blote oog. Een materiaal kan er onschuldig uitzien maar toch asbest bevatten. Daarom is professioneel onderzoek vaak noodzakelijk.
Visuele kenmerken
Sommige asbestmaterialen hebben herkenbare eigenschappen. Asbestcementplaten zijn vaak grijs, hard en bros. Golfplaten van asbestcement hebben een kenmerkende grijze kleur en kunnen verweerd zijn met lichte verkleuring of mosvorming.
Isolatiemateriaal met asbest is moeilijker te herkennen. Het kan lijken op gewone isolatie maar bevat losse vezels die vrijkomen bij beschadiging. Bij twijfel geldt: raak het materiaal niet aan en laat het onderzoeken door een specialist.
Asbestinventarisatie
Een asbestinventarisatie geeft zekerheid over de aanwezigheid van asbest. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een gecertificeerd bedrijf dat monsters neemt en laat analyseren in een laboratorium. Het rapport vermeldt welke materialen asbest bevatten en in welke risicoklasse ze vallen.
De kosten voor een inventarisatie variëren afhankelijk van de grootte van de woning en het aantal te onderzoeken locaties. Deze investering is noodzakelijk voordat je begint met werkzaamheden aan een oud dak.
Gevaren van asbest
Asbest is gevaarlijk voor de gezondheid wanneer vezels vrijkomen en worden ingeademd. De risico’s zijn ernstig en kunnen zich pas tientallen jaren na blootstelling manifesteren.
Gezondheidsrisico’s
Het inademen van asbestvezels kan ernstige longziekten veroorzaken. Asbestose, longkanker en mesothelioom zijn de bekendste gevolgen, net als andere gezondheidsrisico’s bij isolatiematerialen. Deze ziekten zijn vaak ongeneeslijk.
De vezels zijn zo klein dat ze diep in de longen doordringen. Daar veroorzaken ze ontstekingen en littekenweefsel. De gevolgen kunnen pas 15 tot 50 jaar na blootstelling optreden.
Wanneer is asbest gevaarlijk?
Asbest is gevaarlijk wanneer vezels vrijkomen. Dit gebeurt bij beschadiging, slijtage, bewerking of verwijdering van asbestmaterialen. Zolang asbest hechtgebonden is en onbeschadigd blijft, is het risico beperkt.
Boren, zagen, schuren of breken van asbesthoudend materiaal is zeer gevaarlijk. Ook verweerde golfplaten kunnen vezels afgeven. Werk daarom nooit zelf aan materialen waarvan je vermoedt dat ze asbest bevatten.
Asbest laten verwijderen
De verwijdering van asbest is streng gereguleerd en mag alleen door gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd. Dit beschermt zowel de bewoners als de omgeving tegen blootstelling aan asbestvezels.
Gecertificeerd bedrijf
Asbestverwijdering vereist een specifieke certificering volgens het Certificatieschema voor de Procescertificaten Asbestverwijdering (SC-540). Een betrouwbaar bedrijf voldoet aan strenge certificeringen en keurmerken die de kwaliteit van het werk garanderen.
Je kunt gecertificeerde bedrijven vinden via de website van Ascert, de certificerende instantie voor asbestverwijdering. Vraag altijd naar het certificaatnummer en controleer dit voordat je een opdracht geeft.
Het verwijderingsproces
Het verwijderingsproces volgt strikte protocollen om de veiligheid te waarborgen. Eerst wordt het werkgebied afgeschermd en onder onderdruk gebracht. De medewerkers werken in speciale beschermende kleding met ademhalingsapparatuur.
Het asbestmateriaal wordt voorzichtig verwijderd zonder te breken of te beschadigen. Daarna wordt het verpakt in speciaal gemarkeerde zakken en afgevoerd naar een erkende verwerkingslocatie. Het verwijderen van dakisolatie zonder asbest volgt een vergelijkbaar maar minder streng proces.
Certificaat na verwijdering
Na de verwijdering ontvang je een vrijgavecertificaat van het bedrijf. Dit document bewijst dat het asbest correct is verwijderd en dat de ruimte veilig is voor bewoning of verdere werkzaamheden.
Bewaar dit certificaat zorgvuldig bij je woningdocumenten. Je hebt het nodig bij een eventuele verkoop van de woning en voor je eigen administratie. Het is ook belangrijk voor eventuele claims bij je verzekeraar.
Kosten van asbestverwijdering
De kosten van asbestverwijdering variëren sterk afhankelijk van de situatie. Factoren zoals de hoeveelheid asbest, de toegankelijkheid en de risicoklasse bepalen de uiteindelijke prijs. Vraag altijd meerdere offertes aan bij gecertificeerde bedrijven om prijzen te vergelijken.
Kleinere verwijderingen kunnen enkele honderden euro’s kosten, terwijl grotere projecten kunnen oplopen tot duizenden euro’s. De algemene kosten van dakisolatie bieden context voor je totale renovatiebudget wanneer je na de asbestverwijdering nieuwe isolatie wilt aanbrengen.
Na het verwijderen van asbest is je dak klaar voor moderne isolatiematerialen. Je kunt de ruimte geschikt maken voor nieuwe dakisolatie met veilige materialen die voldoen aan de huidige eisen. Zo combineer je een veilige werkomgeving met energiebesparing voor de toekomst.