Houtvezel dakisolatie

Houtvezel is een natuurlijk isolatiemateriaal met een unieke eigenschap: uitstekende zomerse warmtewering. Dit komt door de hoge dichtheid en warmtecapaciteit van het materiaal. Waar synthetische isolatie vooral in de winter warmte binnenhoudt, zorgt houtvezel ook voor verkoeling in de zomer. Dit maakt houtvezel ideaal voor wie een comfortabel binnenklimaat wil, het hele jaar door. Dit artikel behandelt de eigenschappen, toepassingen en kosten van houtvezel dakisolatie.

Wat is houtvezel-isolatie?

Houtvezel-isolatie is een ecologisch isolatiemateriaal gemaakt van houtresten uit de bosbouw en houtverwerkende industrie. Het materiaal bestaat uit fijngemalen houtvezels die onder hoge druk worden samengeperst tot platen of matten.

Productieproces

Het productieproces van houtvezel begint met het verzamelen van reststromen uit duurzaam beheerde bossen. Deze houtresten worden vermalen tot vezels en vervolgens met water gemengd tot een pulp. De pulp wordt geperst en gedroogd tot platen van verschillende diktes.

Er zijn twee hoofdmethoden: het natte proces en het droge proces. Bij het natte proces binden de vezels door de natuurlijke lignine in het hout. Het droge proces gebruikt een kleine hoeveelheid kunsthars als bindmiddel.

Soorten houtvezelplaten

Er zijn verschillende soorten houtvezelplaten voor uiteenlopende toepassingen. Flexibele matten zijn geschikt voor isolatie tussen balken en klemmen stevig op hun plaats. Stijve platen worden gebruikt voor sarking en onderdaken.

Bekende merken zoals Gutex produceren houtvezelplaten met verschillende eigenschappen. De keuze hangt af van de toepassing en de gewenste isolatiewaarde.

Zomerse warmtewering

De belangrijkste onderscheidende eigenschap van houtvezel is de zomerse warmtewering. Waar andere isolatiematerialen vooral focussen op warmte binnenhouden, biedt houtvezel ook bescherming tegen oververhitting in de zomer.

Wat is faseverschuiving?

Faseverschuiving is de tijd die warmte nodig heeft om door een materiaal heen te dringen. Een hoge warmtecapaciteit betekent dat het materiaal veel warmte kan opslaan voordat het deze doorgeeft. Bij houtvezel is de faseverschuiving 8 tot 10 uur bij een dikte van 18 cm.

Hierdoor bereikt de warmte van de middagzon pas ‘s avonds de woning, wanneer het buiten alweer afkoelt. Dit voorkomt oververhitting van de zolder tijdens hete zomerdagen.

Waarom houtvezel hier uitblinkt

Houtvezel heeft een warmtecapaciteit van 2.000 tot 2.100 J/kgK. Dit is ruim twee keer zo hoog als minerale wol en driemaal zo hoog als PIR-isolatie. De combinatie van hoge dichtheid en warmtecapaciteit zorgt voor de beste zomerse prestaties.

Het materiaal werkt als een thermische buffer. Overdag slaat het warmte op, ‘s nachts geeft het deze geleidelijk weer af. Dit resulteert in een stabiel binnenklimaat zonder extreme temperatuurschommelingen.

Vergelijking met synthetische materialen

De faseverschuiving van houtvezel is aanzienlijk hoger dan die van synthetische materialen. De onderstaande tabel toont de faseverschuiving per materiaaltype bij een dikte van 18 cm.

De tabel laat zien dat houtvezel de warmte tot twee keer zo lang tegenhoudt als synthetische alternatieven.

Isolatiewaarde van houtvezel

Naast zomerse warmtewering biedt houtvezel ook goede winterse isolatie. De isolatiewaarde is iets lager dan synthetische materialen, maar ruimschoots voldoende voor het behalen van subsidieeisen.

Lambda-waarde

De lambda-waarde van houtvezel ligt tussen 0,036 en 0,047 W/mK. De beste producten, zoals Steico Flex 036, halen een lambda van 0,036 W/mK. Dit vertaalt zich naar een R-waarde van 2,1 tot 2,8 m²K/W per 10 cm dikte.

Voor ISDE-subsidie is minimaal Rd 3,5 m²K/W vereist. Met houtvezel van λ=0,038 heb je ongeveer 14 cm dikte nodig om deze eis te halen.

Winterse isolatie vs zomerse wering

Houtvezel presteert anders dan synthetische materialen in verschillende seizoenen. In de winter is de R-waarde per cm lager dan PIR, maar ruim voldoende voor een comfortabele woning. In de zomer biedt houtvezel juist betere bescherming dan materialen met een hogere R-waarde.

De keuze hangt af van je prioriteiten. Woon je onder een schuin dak en heb je last van warmte in de zomer? Dan compenseert de betere zomerse prestatie de iets lagere winterse isolatiewaarde.

Vochtbufferende werking

Houtvezel is een dampopen materiaal met uitstekende vochtbufferende eigenschappen. Dit draagt bij aan een gezond binnenklimaat en vermindert het risico op vochtproblemen.

Hoe werkt vochtbuffering?

Houtvezel kan vocht uit de lucht opnemen en later weer afgeven zonder aan isolatiewaarde te verliezen. De vezels absorberen tot 20% van hun eigen gewicht aan vocht. Dit vocht wordt geleidelijk weer afgegeven wanneer de luchtvochtigheid daalt.

De mu-waarde van houtvezel ligt tussen 5 en 15. Dit betekent dat het materiaal dampopen is en vocht kan transporteren, maar niet zo open dat alle vocht ongecontroleerd passeert.

Voordelen voor binnenklimaat

De vochtbuffering zorgt voor een stabielere luchtvochtigheid in de woning. Te droge lucht in de winter wordt gebufferd, evenals te vochtige lucht in de zomer. Dit resulteert in een comfortabeler en gezonder binnenklimaat.

Een bijkomend voordeel is de lagere kans op condensatie en schimmelvorming. Het vocht wordt tijdelijk opgeslagen in het materiaal in plaats van te condenseren op koude oppervlakken.

Toepassingen van houtvezel

Houtvezel is geschikt voor diverse toepassingen in en op het dak. De keuze voor flexibele matten of stijve platen hangt af van de specifieke situatie.

Onderdak (sarking)

Bij sarking wordt de isolatie aan de buitenzijde van de dakconstructie aangebracht. Stijve houtvezelplaten zijn hiervoor uitermate geschikt omdat ze constructieve sterkte bieden. De platen vormen tegelijk het onderdak en de isolatielaag.

Dit is een populaire toepassing bij isolatie aan de buitenzijde. De platen worden direct op de kepers geschroefd, waarna de dakbedekking erop komt.

Tussen balken

Flexibele houtvezelmatten zijn ideaal voor isolatie tussen dakbalken. De matten worden iets breder gesneden dan de balkafstand en klemmen zichzelf vast. Er is geen extra bevestiging nodig.

Deze toepassing is geschikt voor zowel renovatie als nieuwbouw. Let wel op voldoende balkdiepte: voor Rd 3,5 heb je minimaal 14 cm nodig.

Plat dak

Op platte daken worden stijve houtvezelplaten toegepast als onderdeel van een warm dak constructie. De platen liggen op de draagconstructie met daarbovenop de dakbedekking. De drukvastheid van de platen is voldoende voor normaal onderhoud.

Let op: voor beloopbare daken of zonnepanelen kunnen aanvullende eisen gelden. Raadpleeg een specialist voor de juiste plaatdikte en -type.

Voordelen van houtvezel

Houtvezel combineert isolerende eigenschappen met unieke voordelen die synthetische materialen niet bieden. Hieronder vind je de belangrijkste voordelen uitgewerkt.

Beste zomerse warmtewering

Zoals eerder besproken is de faseverschuiving van houtvezel de hoogste van alle gangbare isolatiematerialen. Tot 10 uur vertraging bij 18 cm dikte zorgt voor een koel huis, zelfs tijdens hittegolven. Dit voordeel is uniek voor houtvezel en cellulose.

Natuurlijk en duurzaam

Houtvezel wordt gemaakt van hernieuwbare grondstoffen uit duurzaam bosbeheer. Het productieproces verbruikt relatief weinig energie. Bovendien slaat het materiaal CO2 op gedurende de gehele levensduur.

De meeste houtvezelproducten zijn gecertificeerd met FSC of PEFC. Dit garandeert dat het hout uit verantwoord beheerde bossen komt.

Vochtbufferend

De vochtbufferende werking draagt bij aan een gezond binnenklimaat. Houtvezel kan tot 20% van het eigen gewicht aan vocht opnemen zonder prestatieverlies. Dit vermindert condensatierisico’s en stabiliseert de luchtvochtigheid.

Goede geluidsdemping

Houtvezel heeft een geluidsabsorptiecoëfficiënt van 0,65 tot 0,80. Dit is lager dan steenwol, maar beduidend beter dan schuimplaten zoals PIR of EPS. De dichte vezelstructuur absorbeert geluid effectief.

Nadelen van houtvezel

Naast de voordelen kent houtvezel ook nadelen die je mee moet wegen in je keuze. Wees je bewust van deze aandachtspunten voordat je een beslissing neemt.

Hogere prijs

Houtvezel behoort tot de duurdere isolatiematerialen. De materiaalkosten liggen tussen €15 en €25 per m², afhankelijk van dikte en kwaliteit. Inclusief plaatsing kom je op €40 tot €55 per m².

De extra kosten kunnen deels worden terugverdiend via de ISDE-subsidie. Houtvezel komt in aanmerking voor de biobased bonus van €5 per m² extra.

Lagere R-waarde per cm

De lambda-waarde van houtvezel (0,036-0,047 W/mK) is hoger dan die van PIR (0,022-0,024 W/mK). Dit betekent dat je meer dikte nodig hebt voor dezelfde R-waarde. Waar 10 cm PIR voldoende is voor Rd 4,5, heb je met houtvezel minimaal 17 cm nodig.

Bij beperkte ruimte tussen de balken kan dit een probleem zijn. Overweeg in dat geval een combinatie van materialen.

Zwaarder dan andere materialen

Houtvezel heeft een dichtheid van 40 tot 270 kg/m³, afhankelijk van het type plaat. Stijve platen zijn zwaarder dan flexibele matten. Dit maakt het materiaal lastiger te verwerken en stelt hogere eisen aan de draagconstructie.

Bij renovatie moet je controleren of de bestaande constructie het extra gewicht aankan. Raadpleeg bij twijfel een constructeur.

Wat kost houtvezel dakisolatie?

De kosten van houtvezel dakisolatie hangen af van de gekozen dikte en kwaliteit. Houtvezel behoort tot de duurdere isolatiematerialen, maar biedt extra voordelen die dit kunnen rechtvaardigen.

De materiaalkosten variëren van €15 tot €25 per m² voor gangbare diktes. Inclusief professionele plaatsing liggen de totaalkosten tussen €40 en €55 per m². Voor specifieke kosten per m² inclusief alle variabelen kun je een offerte aanvragen. De onderstaande tabel toont de materiaalkosten per dikte.

De ISDE-subsidie voor dakisolatie bedraagt €16,25 per m² bij één maatregel of €32,50 per m² bij twee of meer maatregelen. Houtvezel komt daarbovenop in aanmerking voor de biobased bonus van €5 per m². De effectieve nettoinvestering is daardoor lager dan de bruto kosten.