Welke isolatie het eerst?
Ontdek de optimale volgorde voor het isoleren van je woning. Leer waarom het dak vaak als eerste aan de beurt is en wanneer je beter elders kunt beginnen.
Veel huiseigenaren weten niet waar ze moeten beginnen met het isoleren van hun woning. Moet je eerst het dak aanpakken, of toch de spouwmuur? Er bestaat een logische volgorde die maximale energiebesparing oplevert. De vuistregel is van boven naar beneden: eerst het dak, dan de muren en als laatste de vloer. Maar deze volgorde geldt niet voor elke woning. Dit artikel biedt een helder stappenplan voor het isoleren van je complete woning, inclusief uitzonderingen en tips voor combinaties.
De logische volgorde van isoleren
De meeste energieadviseurs raden aan om te isoleren van boven naar beneden. Deze volgorde heeft fysische en praktische redenen die voor de meeste Nederlandse woningen opgaan.
Stap 1: Dakisolatie
Het dak is vrijwel altijd de beste plek om te beginnen met isoleren. Warme lucht stijgt op en ontsnapt via het dak, waardoor dit het bouwdeel is met het grootste warmteverlies.
Dakisolatie aan de binnenzijde kost tussen €20 en €55 per m² inclusief plaatsing. Bij een gemiddeld dakoppervlak van 50 tot 100 m² betekent dit een investering van €1.000 tot €5.500. De terugverdientijd ligt tussen 4 en 8 jaar.
Stap 2: Spouwmuurisolatie
Na het dak is de spouwmuur aan de beurt. De meeste Nederlandse woningen gebouwd tussen 1920 en 1975 hebben een ongeïsoleerde spouwmuur.
De kosten voor spouwmuurisolatie liggen tussen €15 en €35 per m², wat het een van de goedkoopste isolatiemaatregelen maakt. De werkzaamheden duren meestal slechts één dag en veroorzaken weinig overlast.
Stap 3: Vloerisolatie
De vloer is verantwoordelijk voor een kleiner deel van het warmteverlies, maar draagt wel bij aan het comfort. Koude voeten in huis wijzen vaak op een ongeïsoleerde vloer.
De kosten voor vloerisolatie liggen tussen €20 en €60 per m², afhankelijk van de kruipruimte en gekozen methode. Bij een kruipruimte met voldoende hoogte kan isolatie worden gespoten of geplaatst aan de onderzijde van de vloer.
Stap 4: Gevelisolatie of HR glas
Als laatste stap komen gevelisolatie en nieuwe ramen met HR glas in aanmerking. Deze maatregelen zijn duurder en hebben een langere terugverdientijd.
Gevelisolatie aan de buitenzijde kost €100 tot €200 per m². HR++ glas kost €150 tot €300 per m², exclusief kozijnen. Deze investeringen zijn vooral zinvol wanneer de andere bouwdelen al geïsoleerd zijn.
Waarom deze volgorde?
De aanbevolen volgorde van isoleren is gebaseerd op drie factoren: warmteverlies, kosten en praktische uitvoerbaarheid. Elk van deze factoren speelt een rol bij het bepalen van de optimale aanpak.
Warmteverlies per bouwdeel
Warmte stijgt op, waardoor de meeste warmte via het dak ontsnapt. Bij een ongeïsoleerd dak gaat 25 tot 35 procent van de totale warmte verloren via deze route.
De werking van dakisolatie is gebaseerd op dit fysische principe. Door het dak te isoleren voorkom je dat de warmte die je produceert direct naar buiten verdwijnt. Muren en vloeren verliezen ook warmte, maar in mindere mate dan het dak.
Kosten versus besparing
De verhouding tussen investering en besparing bepaalt welke maatregel het snelst terugverdiend is. De onderstaande tabel toont de prijsranges per isolatiemaatregel.
| Isolatiemaatregel | Prijs per m² |
|---|---|
| Dakisolatie (binnenzijde) | €20 - €55 |
| Spouwmuurisolatie | €15 - €35 |
| Vloerisolatie | €20 - €60 |
| Gevelisolatie (buiten) | €100 - €200 |
| HR++ glas | €150 - €300 |
Dakisolatie heeft een terugverdientijd van 4 tot 8 jaar bij standaard glaswolisolatie. De kosten en besparing van dakisolatie maken het een van de meest rendabele maatregelen. Spouwmuurisolatie heeft een vergelijkbare terugverdientijd door de lage investering.
Praktische overwegingen
Sommige isolatiemaatregelen zijn eenvoudiger uit te voeren dan andere. Spouwmuurisolatie duurt vaak slechts één dag, terwijl gevelisolatie aan de buitenzijde weken kan duren.
Dakisolatie aan de binnenzijde vereist toegang tot de zolder, maar heeft weinig impact op je dagelijkse leven. Bij sarking aan de buitenzijde moet de dakbedekking vervangen worden, wat meer tijd en overlast geeft.
Wanneer wijkt de volgorde af?
De standaardvolgorde is niet voor elke woning de beste keuze. Bepaalde situaties vragen om een andere aanpak of een aangepaste prioritering.
Geen spouwmuur aanwezig
Woningen gebouwd vóór 1920 of na 1975 hebben vaak geen traditionele spouwmuur. Vooroorlogse huizen hebben massieve muren, terwijl nieuwere woningen al geïsoleerde spouwen hebben.
Bij een woning zonder spouwmuur sla je stap 2 over. De volgorde wordt dan: dak, vloer, en eventueel gevelisolatie aan de binnen- of buitenzijde.
Dak is al geïsoleerd
Woningen met een al geïsoleerd dak of een ongebruikte zolder vereisen een andere aanpak. Bij een ongebruikte zolder is zoldervloerisolatie vaak een goedkopere en effectievere oplossing dan dakisolatie.
Zoldervloerisolatie kost slechts €15 tot €40 per m² en isoleert de leefruimte af van de koude zolder. Deze methode is alleen geschikt als je de zolder niet als verblijfsruimte gebruikt.
Acute problemen (tocht, vocht, kou)
Bij acute problemen kan de volgorde afwijken van de standaard. Ernstige tocht via oude ramen rechtvaardigt soms het vervangen van glas als eerste stap.
Vochtproblemen in de kruipruimte maken vloerisolatie urgenter dan dakisolatie. Los eerst de oorzaak van het vocht op voordat je isoleert, anders kunnen er schimmelproblemen ontstaan.
Meerdere maatregelen tegelijk
Het combineren van isolatiemaatregelen heeft voordelen op het gebied van kosten en subsidies. Steeds meer huiseigenaren kiezen ervoor om meerdere maatregelen in één project uit te voeren.
Voordelen van combineren
Door meerdere maatregelen tegelijk uit te voeren, bespaar je op arbeidskosten. Aannemers kunnen efficiënter werken en je hoeft maar één keer een werkplek in te richten.
De totale besparing op energie is groter dan de som van de afzonderlijke maatregelen. Een volledig geïsoleerde schil voorkomt dat warmte via andere routes ontsnapt wanneer één bouwdeel geïsoleerd is.
Subsidies stapelen
De ISDE-subsidie beloont het combineren van maatregelen. Bij één maatregel ontvang je €16,25 per m² voor dakisolatie, maar bij twee of meer maatregelen stijgt dit naar €32,50 per m².
Het combineren van subsidies kan je duizenden euro’s opleveren. Voer je dakisolatie en vloerisolatie samen uit, dan verdubbelt de subsidie per m² dakisolatie.
Jouw persoonlijke stappenplan
De optimale volgorde hangt af van je specifieke woningsituatie. Begin met een inventarisatie van wat al geïsoleerd is en wat nog niet.
Laat bij twijfel een energieadvies uitvoeren door een onafhankelijke adviseur. Deze kan met een warmtecamera en inspectie precies aangeven waar de grootste verliezen zitten.
Start daarna met de maatregel die de beste verhouding heeft tussen investering en besparing. Voor de meeste woningen is dit dakisolatie, gevolgd door spouwmuurisolatie. Vraag offertes aan bij meerdere bedrijven om prijzen te vergelijken en de beste keuze te maken voor jouw situatie.