Dakisolatie of gevelisolatie?

Niet alle woningen hebben een spouwmuur. Vooroorlogse huizen, woningen uit de jaren twintig en dertig, en panden met massieve muren hebben vaak een andere gevelconstructie. Gevelisolatie is dan een alternatief voor spouwmuurisolatie, maar het is een grotere ingreep met meer visuele impact. Zowel dak- als gevelisolatie leveren flinke energiebesparing op. Dit artikel biedt een eerlijke vergelijking op kosten, besparing en praktische zaken zoals uiterlijk en vergunningen.

Wanneer is gevelisolatie aan de orde?

Gevelisolatie komt in beeld wanneer spouwmuurisolatie geen optie is. Dit geldt voor een aanzienlijk deel van de Nederlandse woningvoorraad, vooral oudere panden.

Woningen zonder spouwmuur

Woningen gebouwd vóór 1920 hebben vrijwel nooit een spouwmuur. Deze huizen zijn opgetrokken uit massieve steenmuren van één of anderhalve steen dik. Ook woningen uit het interbellum (1920-1940) hebben vaak geen of een te smalle spouw voor na-isolatie.

Daarnaast komen woningen met massieve betonconstructies voor, evenals panden die al eerder verkeerd zijn geïsoleerd. Vooroorlogse woningen vragen om een andere aanpak dan nieuwere huizen. Bij twijfel over je gevelconstructie kan een bouwkundig adviseur uitsluitsel geven.

Types gevelisolatie (binnen vs buiten)

Er zijn twee hoofdmethoden voor gevelisolatie: aan de buitenzijde of aan de binnenzijde. Elke methode heeft eigen voor- en nadelen.

Buitengevelisolatie (ETICS) plaatst isolatieplaten tegen de buitenmuur, afgewerkt met stucwerk of steenstrips. Deze methode is het meest effectief omdat je geen koudebruggen creëert. Het nadeel is dat het uiterlijk van je woning verandert.

Binnengevelisolatie werkt met een voorzetwand waarachter isolatiemateriaal zit. De gevel blijft intact, maar je verliest binnenruimte. Voor woningen zonder spouwmuur zijn dit de twee gangbare oplossingen.

Kosten vergelijken

De investering verschilt sterk tussen dakisolatie en gevelisolatie. Dit heeft directe invloed op de terugverdientijd en de keuze welke maatregel je eerst uitvoert.

Wat kost dakisolatie?

Dakisolatie aan de binnenzijde van een hellend dak kost €20 tot €55 per m², inclusief plaatsing. Bij isolatie aan de buitenzijde (sarking) ligt de prijs tussen €40 en €100 per m². Meer informatie over prijsfactoren vind je op de pagina over dakisolatiekosten.

Voor een gemiddelde rijtjeswoning met 50 m² dakoppervlak betekent dit een investering van €1.000 tot €2.750 voor binnenisolatie. Bij een vrijstaande woning met 100 m² dak komt de investering uit op €2.000 tot €5.500.

Wat kost gevelisolatie?

Buitengevelisolatie (ETICS) kost €100 tot €200 per m², inclusief plaatsing en afwerking. Een voorzetwand aan de binnenzijde is goedkoper met €50 tot €100 per m². Deze prijzen zijn aanzienlijk hoger dan dakisolatie.

Een rijtjeswoning heeft gemiddeld 40 tot 60 m² geveloppervlak. Buitengevelisolatie kost dan €4.000 tot €12.000. Een voorzetwand komt uit op €2.000 tot €6.000. Bij een vrijstaande woning met meer geveloppervlak lopen de kosten verder op.

Prijsverschil samengevat

De onderstaande tabel toont de kostenvergelijking tussen dakisolatie en gevelisolatie per m².

Dakisolatie aan de binnenzijde is de goedkoopste optie per vierkante meter. Buitengevelisolatie is de duurste, maar ook de meest effectieve methode voor gevels zonder spouw.

Besparing vergelijken

Naast de investering is de jaarlijkse besparing doorslaggevend voor je keuze. Zowel het dak als de gevel zijn verantwoordelijk voor een groot deel van het warmteverlies.

Energiebesparing dakisolatie

Een ongeïsoleerd dak is verantwoordelijk voor 25 tot 35 procent van het totale warmteverlies in een woning. Warme lucht stijgt op en ontsnapt via het dak. Door te isoleren houd je deze warmte binnen.

De jaarlijkse besparing bij dakisolatie ligt tussen 250 en 400 m³ gas. Bij een gasprijs van €1,50 per m³ scheelt dit €375 tot €600 per jaar. Een vrijstaande woning met meer dakoppervlak bespaart nog meer.

Energiebesparing gevelisolatie

De gevel is ook verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van het warmteverlies. Vooral bij woningen met massieve muren zonder isolatie ontsnapt veel warmte via de gevels. Buitengevelisolatie pakt dit effectief aan.

De exacte besparing hangt af van de huidige staat van je gevel en de gekozen isolatiemethode. Binnengevelisolatie levert minder besparing op door koudebruggen bij vloeren en plafonds. Buitengevelisolatie elimineert deze koudebruggen volledig.

Welke levert meer op?

Bij de meeste woningen levert dakisolatie een hogere besparing per geïnvesteerde euro op. Dit komt door de lagere kosten en het feit dat warme lucht naar boven stijgt. Het dak is daarom vaak het eerste aandachtspunt.

Gevelisolatie levert de hoogste besparing wanneer je gevel zeer slecht geïsoleerd is en je dak al aangepakt is. De combinatie van beide maatregelen geeft het beste totaalresultaat.

Visuele impact en vergunningen

Gevelisolatie heeft meer praktische consequenties dan dakisolatie. Het uiterlijk van je woning verandert en er kunnen vergunningen nodig zijn.

Buitengevelisolatie verandert het uiterlijk

Bij buitengevelisolatie wordt je gevel 10 tot 20 centimeter dikker. De afwerking bestaat meestal uit stucwerk of steenstrips. Het oorspronkelijke metselwerk verdwijnt onder de isolatielaag.

Dit verandert het karakter van je woning, vooral bij karakteristieke gevels met siermetselwerk. Kozijnen komen dieper in de gevel te liggen en dakranden moeten vaak worden aangepast. Bij rijtjeshuizen is afstemming met buren belangrijk voor een uniform straatbeeld.

Vergunning nodig?

Buitengevelisolatie is vaak vergunningsplichtig omdat het uiterlijk van je woning verandert. De gemeente toetst of de wijziging past binnen het bestemmingsplan en welstandseisen. Meer informatie over vergunningen voor isolatie helpt je bepalen wat voor jouw situatie geldt.

Binnengevelisolatie met een voorzetwand is meestal vergunningsvrij. Je wijzigt immers niets aan de buitenkant van je woning. Controleer wel altijd bij je gemeente.

Monumentale woningen

Bij monumentale woningen gelden strenge regels voor gevelwijzigingen. Buitengevelisolatie is vrijwel nooit toegestaan bij rijksmonumenten. Gemeentelijke monumenten kennen soms meer mogelijkheden, maar altijd na overleg met de monumentencommissie.

Dakisolatie aan de binnenzijde is bij monumenten vaak wel mogelijk omdat het uiterlijk niet verandert. Dit maakt dakisolatie voor monumenteigenaren vaak de enige haalbare optie.

Terugverdientijd vergeleken

De terugverdientijd bepaalt wanneer je investering zichzelf heeft terugverdiend door lagere energiekosten. Door de prijsverschillen verschilt de terugverdientijd aanzienlijk.

Dakisolatie aan de binnenzijde heeft een terugverdientijd van 4 tot 9 jaar, afhankelijk van het gekozen materiaal en de uitvoering. Met ISDE-subsidie wordt deze periode nog korter. De onderstaande tabel toont de indicatieve terugverdientijden.

Dakisolatie verdient zichzelf sneller terug dan gevelisolatie. Dit komt door de lagere investering en vergelijkbare besparing. Gevelisolatie is vooral interessant als deel van een totaalaanpak of bij geplande gevelrenovatie.

Wanneer kies je voor dakisolatie eerst?

Dakisolatie heeft prioriteit wanneer je dak nog niet of slecht geïsoleerd is. De combinatie van lage kosten, hoge besparing en korte terugverdientijd maakt het de logische eerste stap. Bekijk de optimale volgorde van isolatiemaatregelen voor een compleet stappenplan.

Ook bij monumentale woningen is dakisolatie vaak de beste keuze. Je kunt het dak aan de binnenzijde isoleren zonder het beschermde uiterlijk aan te tasten. De gevel blijft dan in originele staat.

Wanneer je budget beperkt is, levert dakisolatie de meeste waarde per euro. Je ziet direct resultaat in je energierekening en het comfort verbetert merkbaar.

Wanneer kies je voor gevelisolatie eerst?

Gevelisolatie heeft prioriteit wanneer je dak al goed geïsoleerd is en je gevel de zwakke schakel vormt. Dit geldt vooral voor woningen waar eerder alleen het dak is aangepakt.

Ook bij geplande gevelrenovatie is het slim om gevelisolatie mee te nemen. De kosten voor steigerwerk en arbeid maak je toch al. Combineren met nieuwe kozijnen of voegwerk bespaart op de totaalkosten.

Bij ernstige vochtproblemen aan de gevel kan buitenisolatie helpen deze op te lossen. De gevel wordt warmer waardoor condensatie afneemt. Combineer dit altijd met een goede bouwkundige analyse om de oorzaak van het vocht vast te stellen.